Etiquette

Iedereen weet dat sushi lekker is, maar weinig mensen weten hoe je het netjes hoort te eten. Op deze pagina vind je een korte uitleg over hoe je je hoort te gedragen in een Japans restaurant of welke willekeurige sushibar dan ook. De sushi etiquette kunnen natuurlijk verschillen per locatie. In grove lijnen zijn dit wel de regels waar je je aan hoort te houden in Japan.

Etiquette Sushibar

Aankomst en gaan zitten

Het is in een Japans restaurant gebruikelijk om de gastheer of gastvrouw te begroeten, de Japanse cultuur draait namelijk veelal om respect. Deze zal meestal teruggroeten met de traditionele “irasshaimase”. Dit betekent ongeveer iets als ‘kom binnen’. Als je graag ziet hoe de sushi bereid wordt kun je vragen of je bij de sushi bar mag zitten. Wil je dit niet dan is het prima om aan een gewone tafel plaats te nemen.

Bestellen

Als je eenmaal aan de sushibar zit hoor je bij de itamae (de sushikok) sushi te bestellen, let wel op: enkel sushi. Drinken, soep en andere dingen kun je bestellen bij een normale ober, zoals we in Nederland gewend zijn. Vraag de itamae wat hij u kan aanraden; vaak zal hij uit respect jou enigszins wegwijs maken in het menu en de mogelijkheden. Vraag echter nooit of het eten vers is of hoe het bereid wordt, dit is namelijk een grote belediging naar de itamae. Respecteer de itamae deze is vaak erg druk. Voel je echter vrij om een gesprek met hem te beginnen mits hij op dat moment minder druk is.

Let er op dat je niet te veel bestelt, het is namelijk onbeleefd om eten te laten liggen op je bord. In Japan is het normaal om, wanneer je aan de sushibar zit, de itamae een drankje aan te bieden op jouw kosten.

Sushi eten

In de meeste sushi restaurants krijg je voordat je begint met eten een handdoek. Deze handdoek is bedoeld om tijdens het eten jouw handen schoon te houden. Vouw deze na het eten ook weer netjes op. Wanneer je aan het eten bent en de eetstokjes tijdelijk niet gebruikt is het het beste om deze terug te plaatsen in de bijbehorende houder. Indien er geen houder aanwezig is, leg de eetstokjes dan op het schaaltje waar de sojasaus in zit. Laat na het eten de stokjes ook op de rand van dat schaaltje. Zoals we in Nederland een etiquette kennen voor het eten met mes en vork zijn deze er ook voor het eten met eetstokjes. Houdt de volgende regels altijd in het achterhoofd:

  • Ga niet prikken of sushi (of ander voedsel) aan de eetstokjes spiesen;
  • Ga niet wijzen of gebaren met de eetstokjes, het is geen communicatiemiddel ;);
  • Wrijf niet met de eetstokjes tegen elkaar aan;
  • Bijt niet op de stokjes en ga er ook niet aan likken;
  • Ga niet aarzelend met de eetstokjes boven de schaaltjes zweven.

Wees niet bang om te vragen naar sushi die niet op de kaart staat vermeld. Er worden vaak seizoensgebonden gerechten niet op de kaart vermeld tevens zal de itamae je interesse waarderen. Wasabi en soja-saus gaan niet samen, ga dan ook geen wasabi en soja-saus tegelijk op eenzelfde schaaltje leggen.

Nigiri sushi

Als je nigiri sushi (bolletje rijst met vis er op) eet zal de kok vooraf al een bepaalde hoeveelheid wasabi op de rijst hebben aangebracht waarvan hij acht dat dit de juist hoeveelheid is. Mocht je dit toch te weinig vinden voel je dan vrij om extra wasabi toe te voegen. Nigiri sushi hoor je met de handen te eten, de kok zorgt er namelijk voor dat de rijst luchtig is, wanneer je eetstokjes gebruikt zal dit uit elkaar vallen. Daarnaast is het ook normaal om Nigiri sushi in één hap op te eten. Andere soorten sushi hoor je daarentegen wel met stokjes te eten. Nigiri sushi dip je met de viskant in de sojasaus. De rijst werkt namelijk als een spons en zal zich helemaal volzuigen met sojasaus, dit komt de smaak vaak niet ten goede.

Anderen sushi aanbieden

Als je iemand een stukje sushi aanbiedt doe je dat niet door hem een stukje op z’n bord te leggen, laat diegene zelf een stukje van je bord pakken. Als je een stukje sushi van iemand anders zijn bord pakt doe je dit niet met de kant van de stokjes die je in je mond stopt. Gebruikt de kant die je normaal vast hebt in je handen aangezien dit beleefder is.

Gember

Gari (gember) is bedoeld om je gehemelte een neutrale smaak te geven na alle soja-saus en wasabi. Eet dit dus tussen de verschillende soorten sushi door zodat je de smaak van elk stukje optimaal kunt proeven (gebruik dit dus niet op de sushi!).

Wat drink je tijdens het eten van Sushi?

Allereerst; drink nooit sake (rijstwijn) bij de sushi, alleen bij sashimi (losse stukjes vis zonder rijst) is dit normaal. Tevens kun je, indien u dit lekker vindt, voor of na de maaltijd, sake drinken. Sake hoor je niet te drinken tijdens het eten van sushi omdat dit gemaakt is van rijst en dat ‘botst’ met de sushi. Het is beter om groene thee te drinken, veel Japanners doen dit dan ook.

Bij alcoholische drankjes is het niet de bedoeling dat je alleen je eigen glas vult, bied de andere mensen aan je tafel ook iets aan. Proosten doet men in het Japans door ‘Kanpai!’ te roepen, dit betekent zoiets als ‘drink je glas leeg’. Zeg vooral geen “chin chin” zoals sommige mensen doen, dit refereert namelijk naar een stukje vlees van het mannelijke lichaam waar je niet tijdens het eten over hoort te praten.

Het eind van de maaltijd

In sommige Aziatische restaurants is het netjes om zachtjes te boeren aan tafel als blijk dat het eten je heeft gesmaakt. Aan de Japanse tafel wordt dit niet zo opgevat, doe dit dus niet!

Leg je stokjes netjes parallel op het sushibordje, zorg dat je bord is leeg gegeten. Het is netjes om de itamae een fooi te geven. Meestal staat hiervoor een bakje klaar aangezien de kok geen geld met z’n handen aan wil raken tussen het bereiden van zijn eten door. Als je aan de sushibar hebt gezeten is het netjes om de kok persoonlijk te bedanken voor de lekkere maaltijd.